نگاهی اجمالی به چند تصنیف منتشر شده در یک ماه های اخیر

بهارغم انگیز

اولین اثری حدود یک ماه است در اینترنت منتشر شده تصنیف « بهار غم انگیز» است که توسط ابوسعید مرضایی  بر اساس شعر هوشنگ ابتهاج با مطلع « بهار آمد گل و نسرین نیاورد» ساخته شد. خواننده ی  این اثر بامداد فلاحتی است.  شنیده ها حاکی از این است که در برخی از سایتها و شبکه های ماهواره ای کلیپی هم بر اساس این تصنیف ساخته شده  که البته هم آهنگساز و هم خواننده ی تصنیف از وجود چنین کلیپی اظهار بی اطلاعی کردند. چندی پیش نیز شایعاتی مبنی از توضیح خواستن مسئولین از خالقان اثر وجود داشت که البته هنوز از حصت این گفته ها اطلاعی در دست نیست. این اثر در همان روزهای اولیه از طریق همین وبلاگ منتشر شد که لینک دالود آن بار دیگر برای دیگر علاقه مندان آورده می شود.

  بهار غم انگیز ، ساخته ی ابوسعید مرضایی، خواننده بامداد فلاحتی

 سودای وطن

دیگر اثری که تقدیم به جنبش سبز مردم ایران شده تصنیف «سودای وطن» اثر رهام سبحانی و با اجرای گروه ژوان  و خوانندگی حسن شرقی است. در کنار این تصنیف قطعه ی بی کلامی هم با عنوان « اسیران قفس » منتشر شده که رهام سبحانی در این باره می گوید: « اين دو کار را در کانون بيداد با و حضور بسياري از روشنفکران و اساتيد آزاد انديش کنسرت داديم. تصنيف سوداي وطن وصف حال است. قطعه ي به اسيران قفس هم کاملا با نامش يکي هست. تاریخ ضبط به اسیران قفس چهار ماه گذشته است ولی تاریخ ضبط سودای وطن به 30 خرداد همین امسال برمی گردد. به اسيران قفس با اينکه کلام ندارد ولي کاملا از هر کلامي گويا تر است  و قرار است در ماه  دسامبر توسط ارکستر راديوي نروژ اجرا شود. این قطعات و پيش تر به صورت کنسرتي اعتراضي اجرا شد...»

تصنیف سودای وطن نیز بر اساس همان شهر هوشنگ ابتهاج با مطلع « بهار آمد گل و نسرین نیاورد» ساخته شده است. این تصنیف برای گروه اجرا کننده و آهنگساز آن درد سر هایی نیز داشته. رهام سبحانی در پی انتشار این تصنیف و همچنین اختلاف سلیقه با وزارت ارشاد در ایران ممنوع الکار شد. او  دیروز در فیس بوک  اینگونه نوشته:

« ممنوع الکار شدنم برگ سبزیست در زندگیم. افتخار میکنم که خس و خاشاک بودنم را حفظ نموده ام. در کانون مهر دوستان به فعالیت هنریم ادامه خواهم داد و درنگ نخواهم کرد. سرو آزاد را آبیاری خواهم کرد تا همیشه استوار و سبز بماند...»

 در اینجا میتوانید قطعات زیر را دانلود کنید

   قطعه ی « به اسیران قفس »، ساخته ی رهام سبحانی

    تصنیف « سودای وطن » ساخته ی رهام سبحانی ، خواننده حسن شرقی

ایرانیان

تصنیف «ایرانیان» بر اساس اشعاری از ملک الشعرای بهار، توسط پیمان سلطانی (رهبر ارکستر ملل) ساخته شده . این تصنیف با ارکستر کوچک ایرانی ضبط شده و دو خواننده ی زن و مرد آن را اجرا کرده اند. نام خواننده و نوازندگان این اثر مشخص نیست. از نکات قابل توچه این تصنیف شعر آن است که توسط آهنگساز انتخاب شده و هر بیت از شعری جداگانه انتخاب گشته به صورتی که در متن آهنگ حالت اعتراضی را در خود دارد. پیمان سلطانی با هوشیاری ابیاتی را از بهار انتخاب کرده و آن را در اثرش جای داده به گونه ای که هر شنونده ای می تواند محتوای آن را درک کند. مطلع تصنیف بدین گونه است: « هان ای ایرانیان ، ایران اندر بلاست، ایران مال شماست» و این سیر همچنان در تصنیف ادامه دارد. این تصنیف  به مدت 9 دقیقه و در دستگاه دشتی ساخته شده و از چند لینک در اینتر نت از اواخر تیر ماه حدود 6هزار دانلود داشته که در نوع خود بی نظیر است.

این تصنیف را از لینک زیر دانلود کنید:

  تصنیف « ایرانیان»، ساخته ی پیمان سلطانی

ایران کهن

شاید معروف ترین تصنیفی که این روزها بین اهالی اینترنت و حتی در شبکه های ماهواره ای رواج دارد، تصنیف « ایران کهن » بر اساس شعری از فریدون مشیری، ساخته ی پژمان طاهری و به خوانندگی شهرام ناظری باشد. وجود کلمه ای در بیت آخر این تصنیف (مشتی خس و خارند ، به یک شعله بسوزان) بعد از سخنان رئیس دولت نهم و نسبت دادن مخالفانش به خس و خاشاک یکی از عواملی بود که این تصنیف را بر سر زبانها انداخت و حتی نام آن را در بین عوام به خس و خاشاک تغییر داد. ماجرای این تصنیف از همه ی آثار ذکر شده عجیب و قابل تامل تر است. این تصنیف زمستان 2003 در اتریش توسط پژمان طاهری ساخته شد و در تابستان سال 2004 به همراه چند تصنیف دیگر از جمله تصنیف 20 دقیقه ای « آرش کمانگیر» در تهران توسط گروه ایرانی ضبط شد و در اواخر شهریور همان سال صدای شهرام ناظری برو روی این تصانیف ضبط شد. این قطعات قرار بود در قالب آلبومی با نام ایران کهن به بازار عرضه شود. اردوان طاهری نوازنده ی این اثر در فیس بوک خود اینگونه می نویسد:

« ...1- در موسیقی ایرانی رسم بر این است که آهنگساز، اثری را پیشنهاد می کند و سپس به خواننده پیشنهاد می کند و خواننده آن را می خواند. در مورد این اثر هم به همین شکل و ترتیب بوده.

2- نام اصلی این اثر که بر اسا شعر فریدون مشیری و آهنگسازی پژمان طاهری بوده ،«ایران کهن» است که یکی از قطعات آلبوم منتشر نشده ی ایران کهن است.

3- دلیل منتشر نشدن این آثار تا به اینک که به صورت غیر اخلاقی منتشر شده است این است که آقای ناظری دقیقا همین قطعه را به قول خودشان دوست نداشتند و از آهنگساز می خواستند از آلبوم حذف شود.

4-  حال که این قطعه بدون اجازهی آهنگساز آن و توسط آقای ناظری پخش شده، دستکم خواهش می کنم نام آهنگساز و شاعر را ذکر کنید تا به ابن الوقتی بعضی از اساتید دامن نزنیم. »

در مورد انتشار اثر باید عرض شود که حدود 10 روز مانده به انتخابات و همزمان با اعلام حمایت شهرام ناظری یکی از کاندیدا ها، این اثر در دو لینک در یوتویوپ قرار داده شد که به اقتضای آن زمان و شرایط اجتماعی توجه بسیار کمی به این تصنیف شد. اما پس از انتخابات و اظهارات رئیس دولت نهم، وجود کلمه یخس و خار در بیت آخر تصنیف ، این اثر را به چنان معروفیتی رساند که در طی دو سه روز از یوتویوپ حدود 50 هزار دانلود داشت. این اثر بزودی به طور گسترده در ایمیلها و وبلاگها منتشر شدو به قول معروف تیر از کمان در رفت.

 اما آنچه بیش از همه چیز بر حاشیه های این اثر دامن میزند اطلاعات غلطی ست که به شنوندگان داده می   شود .دراطلاعات این قطعه می خوانیم: « که پس از موضع گیری استاد شجریان در مقابل صدا و سیما و خس و خاشاک نامیدن خود، شهرام ناظری تصنیفی منتشر کرد و به جنبش سبز ایران پیوست».  در بسیاری از وبلاگها نام  شهرام ناظری به عنوان آهنگساز و در برخی به عنوان شاعر هم نام برده شد. حال آنکه در زمان خلق اثر ، آقای ناظری به پروژه ی رومی مشغول بودند که البته این پروژه هنوز به اتمام نرسیده. از زاویه ی دیگر باید متذکر شد خلق چنین آثاری ابتدا از تفکر شاعر و سپس از تفکر آهنگساز سرچشمه می گیرد. پژمان طاهری با خلق آثاری همچون «ریشه در خاک» و همچنین «سوگواران خموش» و ...، وجود روحیه ی اعتراضی را در آثار خود اثبات نموده تا جایی که تصنیفی مانند «آواز کرک» از تیغ تیز سانسور وزارت ارشاد در امان نمی ماند. از آنجا که هدف از نوشته روشن نمودن حقیقت است، می توان ادعا کرد این اثر در راستای تفکر اعتراضی آثار قبلی پژمان طاهری ساخته شده و شهرام ناظری مانند دیگر خوانندگان آثار ایشان همچون : استاد شجریان، مهسا وحدت، علیرضا قربانی و ... تنها در جایگاه خواننده اند.

نکته ی قابل توجه دیگر این است که این اثر توسط چه کسی پخش شده که با توجه به سخنان اردوان طاهری نوک پیکان اتهام رو به شهرام ناظری ست(4- حال که این قطعه بدون اجازه ی آهنگساز آن و توسط آقای ناظری پخش شده،...).

البته از دور هم خبر هایی می رسد که خود شهرام ناظری هم از انتشار این تصنیف اظهار بی اطلاعی می کند و از این اتفاق سخت رنجیده است. دوستان اهل فن به خوبی عدم وجود پالایش صدا را در این تصنیف درک کرده اند و این می تواند شاهدی باشد بر رنجیده خاطر بودن آقای ناظری.

دامن زدن به اختلافات موجود بین هنرمندان کار شایسته و در خود وبلاگ نویسی نیست . غرض از اشاره به این نکات ، تنها روشن شدن مقداری از از حقیقت بود که متاسفانه در پی امواج ایجاد شده این حقایق گم شده اند. البته این اولین باری نیست که آلبومی از آقای ناظری به صورت اینترنتی منتشر می شود. پیشتر نیز آلبومی با عنوان «سفر عسرت» با آهنگسازی فرخزاد لایق به این سرنوشت دچار شد. یکی از عوامل پخش غیر اخلاقی آثار هنرمندان پیش از انتشار آن در فضای مجازی ، می تواند همین تاخیر در انتشار باشد. اگر هنرمندان ما توجه خود را به فاکتوری به نام زمان بیشتر کنند، می توانند از چنین حوادثی مصون بمانند. همچنان که اگر « ایران کهن » در زمان خود به بازار می آمد با حفظ حقوق مادی و معنوی خواننده و آهنگساز و به طور کلی صاحبان اثر، امروز این تصتیف با کیفیتی عالی جای خود را در میان مردم باز می کرد.

 مطلب مرتبط:

دو اثر برای « آزادی »