کوتاه ترین دیوار؛ وبلاگ و سایتها ی موسیقی
وقتی برای نخستین با تصنیف زبان آتش پخش شد، تا آنجا که خبر داشتم یکی از وبلاگهای منتشر کننده ی آن در یک روز حدود بیست و چهار هزار بازدید داشت و تقریبا هشت هزار نفر در همان روز نخست این آهنگ را دانلود کردند. چیزی نگذشت که تقریبا تمام دوستداران استاد شجریان، حتی آنهایی که به اینترنت و سایتها دسترسی نداشتند، این آهنگ را شنیدند و اینگونه «زبان آتش» منتشر شد. این در حالی بود که در همان روز نخست هیچگونه اعلام اعتراض یا تاییدی از طرف استاد شجریان و سایت دل آواز بر انتشار این اثر نشده بود تا اینکه در مصاحبه ی استاد با صدای آمریکا این اثر به طور کامل معرفی و حتی رضایت ضمنی استاد را از انتشار آن به دنبال داشت و سپس در کمال بی ادبی به ساحت هنر به طور ناقص (!) پخش شد. چند وقتی بود از یکی از وبلاگها، خبری را مبنی بر اجرا و ضبط اثری را با عنوان «آزادی» با آهنگسازی کیوان ساکت و خوانندگی استاد شجریان شنیدم. با همان حال و هوای زبان آتش، خبر را به برخی از دوستان دادم که گویا اثری در راه است و… . حدود 10 روز پس از آن ماجرا ها «آزادی» در میان بهت همگان پخش شد. دوستان با اطلاع از خبرهای موسیقی می دانستند که این اثر حتی به طور کامل میکس و تدوین نهایی نشده و قرار نیست به این زودی ها منتشر شود. ولی از آنجایی که موج و جو جامعه به سویی دیگر می رود این اثر نیز دقیقا به همان شیوه ی زبان آتش (یعنی انتشار یک روزه ی اینترنتی) پخش شد و به قولی «تیر از کمان در رفت.»
اما این بار داستان به گونه ای دیگر بود. تقریبا یک روز پس از پخش اثر، نزدیکان شرکت دل آواز، ابراز گلایه ی شرکت را به گوش دوستان رساندند و عصر همانروز، سایت رسمی استاد شجریان با اطلاعیه ای را از جانب استاد شجریان نقل کرده و پس از گلایه ی ضمنی از آهنگساز اثر، انگشت اتهام را به روی وبلاگ نویسان صاحبان سایتها نشانه رفته و صراحتا وبلاگها و سایتها را محکوم نموده است. استاد شجریان در پایان اطلاعیه تاکید می کند:«هر سایت و وبلاگی که آن را بکار گیرد، تحت پیگرد مراجع قانونی قرار خواهد گرفت.»
اینجانب پس از مطالعه ی اطلاعیه استاد شجریان به وضوح دیدم بسیاری از وبلاگها و سایتها به احترام گفته استاد شجریان، سرود مذکور را از وبلاگها برداشتند با آنکه همه می دانستند این حذف مطلب به هیچ وجه مانعی بر انتشار اثر نمی گذارد زیرا آن لینکهایی که در سایت بالاترین قرار گرفته و در واقع مرجع اصلی دانلود بوده اند، یک سایت دانلود و آپلود بود و هیچ ربطی به هیچ وبلاگی نداشته است. با این حال آیا لازم بود استاد شجریان پس از آن تایید ضمنی از پخش آهنگشان (زبان آتش) در اینترنت، در این نوبت اینگونه سخت با وبلاگها و سایتها سخن بگویند و آنان را آماج حمله ی خود قرار دهند؟ گویا در این کشور هیچ دیواری کوتاه تر از وبلاگ و وبلاگ نویسی نیست که هر اتهامی از مسائل امنیتی تا انتشار غیر قانونی یک اثر را بلافاصله به سایتها علی الخصوص وبلاگها نسبت می دهند. در اینجا باید تاکید فراوان کنم بحث بر سر چرایی عدم رضایت استاد شجریان از انتشار آهنگ نیست چرا که این اثر متعلق به ایشان بوده و طبیعتا هر وبلاگ با سایتی آن را منتشر نموده بر حقوق مادی و معنوی ایشان و البته آهنگساز تجاور کرده کما اینکه اینجانب با پخش «زبان آتش» هم به این صورت موافق نبودم زیرااین اثر ارکسترال که البته هزینه های فراوانی برای آن صرف شده بود در ابتدا بدون رضایت استاد شجریان منتشر شد و استاد حق شکایت برای انتشار آن را هم دارند. بحث بر سر این است که استاد شجریان چرا در مورد قبلی هیچ شکایتی نداشته اند ولی هم اکنون رسانه های مجازی را به بد ترین شکل (شکایت به مراجع قانونی) متهم می کنند حال آنکه شرایط هر دو اثر برای رسانه های مجازی به یک صورت است. حال آنکه اگر در حفظ اثر از سوی آهنگساز و خواننده دقت لازم صورت می گرفت هرگز شاهد داستانی این چنینی نبودیم.
استاد شجریان بهتر از هر کس می دانند رسانه ها زبان گویای مردمند و باید از آنها حمایت کرد. این یک بام و دو هوایی استاد شجریان در انتشار دو اثر مشابه و عکس العمل متفاوت ایشان می تواند تاثیرات منفی زیادی روی ذهن اصحاب رسانه بگذارد. ضمن اینکه باید در پایان تاکید بر غیر اخلاقی بودن انتشار هر اثر رسمی موسیقی در اینترنت بدون اجازه ی صاحبان اثر نمایم و بار دیگر از دوستان وبلاگ نویس و صاحبان سایتهای موسیقی بخواهم از این به بعد در قرار دادن آهنگها ی رسمی، بدون مجوز صاحبان اثر جانب احتیاط را رعایت کنند تا از به بعد شاهد آماج حملات این گونه از سوی هنرمندان سرشناس و تضعیف هویت رسانه ای مان نباشیم .
عطا نویدی





